Periode: november

Richting de winter is er nog even flink wat werk te verzetten in de tuin. Bomen en struiken moeten worden gesnoeid, vorstgevoelige planten moeten in veiligheid worden gebracht - of worden afgedekt - en de tuin bevat veel dor plantenmateriaal.

Als eerste kunt u de uitgebloeide bloemen en dorre stengels van de vaste planten wegsnijden. Zeker planten die snel gaan hangen en rotten zoals bijvoorbeeld duizendknoop (Polygonum amplexicaule) kan er uit. Andere planten zoals de bergamotplant (Monarde) of hemelsleutel (Sedum telephium) kunnen gedurende de winter blijven staan. Ze geven sfeer aan de tuin en vormen prachtige silhouetten.

Wat u zeker moet doen als u blad en restmateriaal uit de tuin heeft verwijderd, is het onkruid voor de laatste keer wieden. De kleine plantjes die er nu staan, lijken niet schadelijk maar veel soorten bloeien in het najaar, zelfs als ze klein zijn, en zaaien dus ook nog uit. Het wieden van het onkruid voorkomt dat er komend voorjaar extra veel onkruid uit de bodem te voorschijn komt.

De grote schoonmaak in het najaar is niet per se nodig. Als u het niet erg vindt dat de tuin er wat rommeliger bij ligt, kunt u wachten met het verwijderen van afgestorven plantendelen tot aan het voorjaar. Het rottend blad geeft andere planten extra bescherming tegen vorst. En ook padden en egels kruipen graag onder dit plantmateriaal om hun winterrust te houden.

Wat u zeker wel moet doen, is het afdekken van tuinplanten die niet winterhard zijn. Het kan in november immers al flink vriezen. Enkele voorbeelden van gevoelige planten zijn - solitair geplaatst mammoetblad (Gunnera manicata), de Afrikaanse lelie (Agapanthus)  en de – op dit moment erg populaire - olijfboom (Olea Europea). Afdekken kan het best gebeuren met een luchtig materiaal zoals vliesdoek. Niet-wintervaste planten die u kunt verplaatsen, zet u binnen. Ga wel na of het nodig is dat deze planten op een voldoende verlichte plek moeten staan.

Uiteraard is in november het moment aangebroken om bomen en struiken terug te snoeien. Met het snoeien worden oude takken verwijderd en krijgen de bomen en struiken weer een mooie natuurlijke vorm. Indien u zelf hierin niet bedreven bent, is het inschakelen van een gespecialiseerde hovenier aan te bevelen. Het resultaat is dat bomen en struiken in het voorjaar mooi in het blad staan en – wat fruitbomen betreft – weer voldoende vrucht dragen.

Wilt u nog bomen en bladverliezende struiken verplanten? Dat kan vanaf eind november, mits de grond niet bevroren is. Wacht bij bladverliezende heesters tot alle bladeren verdwenen zijn. Voor het verplanten van coniferen moet u opletten dat het niet te droog of te koud is. Coniferen zijn namelijk moeilijk te verplanten. De verdamping gaat bij coniferen het hele jaar door. Vooral bij zonnig winterweer en koude wind drogen ze snel uit.  

Hark tot slot (als al het blad van de bomen is verdwenen) de bladeren van het gazon. Op windluwe plekken (bijvoorbeeld langs een tuinhuisje) waaien bladeren makkelijk op een hoop. Als u het blad te lang laat liggen, verstikt het gras hieronder en krijgt u kale plekken in het gazon die u in het voorjaar weer opnieuw moet inzaaien. En dat is jammer. Met een goede winterbeurt is uw tuin startklaar voor een nieuw groeiseizoen.